Bouwsteen 1: Individu

Beschermende factoren

Persoonlijke ontwikkeling

• Een positieve en stabiele identiteit zorgt ervoor dat iemand zich zeker voelt en weet wie hij of zij is. Daarbij horen zelfvertrouwen, zelf keuzes kunnen maken, jezelf waarderen, weten waar je goed in bent en wat je kunt. 
• Zelfbeheersing helpt mensen om eerst na te denken voordat ze iets doen. Daardoor kunnen ze hun impulsen beter onder controle houden en weloverwogen keuzes maken. Goede zelfcontrole beschermt tegen problemen en helpt bij het maken van goede beslissingen.
• Zelfontplooiing helpt mensen om zelfstandiger te worden en geeft mensen perspectief. Het gaat erom dat je jezelf ontwikkelt, zoveel mogelijk zelf kunt doen, eigen keuzes maakt en werkt aan je persoonlijke doelen.
• Ideologische weerbaarheid helpt mensen om kritisch na te denken over overtuigingen en de invloed van anderen. Zo kunnen zij zelf bepalen wat ze wel of niet geloven en zich minder snel laten beïnvloeden.
• Waardenontwikkeling en waardenversterking helpen mensen om respect te hebben voor anderen, ook als zij anders zijn. Het gaat om gelijkwaardigheid, niet discrimineren, mensenrechten, inclusie en tolerantie. Ook leren mensen dat waarden soms met elkaar kunnen botsen en dat daar niet altijd een eenvoudig antwoord op is.

Cognitieve vaardigheden en hulpbronnen

• Een goede mentale gezondheid vergroot de weerbaarheid. Als iemand weinig psychische kwetsbaarheden of mentale problemen heeft, kan dit ook een rol spelen. 
• Multi-perspectiviteit helpt mensen om situaties ook vanuit het standpunt van anderen te bekijken. Zo begrijpen ze beter wat anderen denken, voelen, willen en waarom zij op een bepaalde manier handelen.
• Kennis over religie in het algemeen en over de eigen culturele of ideologische achtergrond helpt mensen om informatie beter te begrijpen, er kritisch over na te denken en te beoordelen.  
• Kritisch en complex denken helpt mensen om informatie en meningen (ook online) niet zomaar te geloven. Ze leren informatie goed te bekijken, vragen te stellen en verschillende kanten van een onderwerp te zien. Ook helpt het om zwart-witdenken te leren herkennen en genuanceerder te denken.
• Het helpt als mensen kunnen nadenken over de mogelijke gevolgen van hun gedrag. Zo kunnen zij risico’s beter inschatten en verstandigere keuzes maken. Ook is het belangrijk dat zij goed kunnen omgaan met tegenslagen en daarvan leren.

Sociale en emotionele vaardigheden

• Emotieregulatie helpt mensen beter om te gaan met emoties, spanningen en conflicten.
• Sociale vaardigheden helpen mensen om sterke relaties op te bouwen. Daarbij zijn eigenschappen als empathie, voor jezelf kunnen opkomen, rekening houden met sociale regels en weten wat rechtvaardig en eerlijk is belangrijk.
• Algeheel vertrouwen geeft mensen een veilig, zeker en vertrouwd gevoel. Het helpt hierbij als mensen zich geaccepteerd voelen, erbij horen en een verbinding voelen met anderen.

Interventies

Om te werken aan deze bouwsteen kun je onderstaande interventietypen inzetten. Per interventietype lees je wat het interventietype effectief maakt, waar je rekening mee moet houden en welke voorbeelden je kunt gebruiken.