Dit interventietype gaat over sociale ongelijkheden verminderen en inclusie versterken. Dit kan bijdragen aan het voorkomen van maatschappelijke spanningen, ongewenste polarisatie en extremisme. De interventies richten zich bijvoorbeeld op het vergroten van maatschappelijke kansen, inzet op kansengelijkheid, het versterken van sociale participatie en het verminderen van gevoelens van uitsluiting of achterstelling. Gemeenten kunnen deze aanpak inzetten als onderdeel van een bredere preventieve strategie gericht op sociale samenhang en weerbaarheid.
Er zijn verschillende interventies mogelijk, elk gericht op een eigen doelgroep en doelstelling. Een belangrijke groep interventies richt zich op jongeren in een kwetsbare positie, zoals voortijdig schoolverlaters. Deze interventies helpen jongeren om onderwijs te volgen, werk te vinden en actief mee te doen in de samenleving. Hierdoor krijgen zij meer kansen zich te ontwikkelen. Voorbeelden zijn programma’s tegen schooluitval of programma's voor jongeren die re-integreren na detentie.
Een andere groep interventies gaat over het aanpakken van bredere sociale vraagstukken, zoals het vergroten van kansengelijkheid, het tegengaan van armoede, uitsluiting of het ondersteunen van gezinnen met complexe problematiek. Deze interventies hebben ook als doel om inclusie te bevorderen en ongelijkheid te verkleinen. De effecten van deze interventies op ongewenste polarisatie en radicalisering zijn vaak lastig zichtbaar te maken, maar dragen bij aan meer sociale cohesie en het verminderen van maatschappelijke spanningen. Dit doen zij door in te zetten op beschermende factoren, zoals beschreven in bouwsteen 5 Samenleving.
Wat dit type interventie effectief maakt
Binnen dit type interventie dragen verschillende werkzame elementen bij aan het versterken van maatschappelijke participatie, sociale verbondenheid en persoonlijke ontwikkeling van jongeren in een kwetsbare positie.
De interventies werken beter wanneer er aandacht is voor:
- deelname aan onderwijs en ondersteuning bij de overgang van onderwijs naar werk, waardoor kansen worden vergroot en de kans op radicalisering afneemt;
- het bevorderen van positieve relaties binnen school, gezin en werk, zodat jongeren zich meer verbonden voelen;
- een geïntegreerde aanpak waarin verschillende interventies en samenwerkingspartners worden gecombineerd;
- inzet van positieve rolmodellen en peer support om jongeren te ondersteunen bij constructieve keuzes;
- ondersteuning bij het ontwikkelen van talenten en capaciteiten, wat bijdraagt aan veerkracht en zelfvertrouwen.
Houd rekening met
Vanwege de brede aard van deze interventiecategorie is het lastig om algemene randvoorwaarden te formuleren die voor alle interventies gelden. Wel zijn er verschillende aandachtspunten van belang:
- een nauwe samenwerking tussen verschillende professionals;
- een aanpak die past bij de situatie en doelgroep;
- het vergroten van de kennis en vaardigheden van betrokken professionals;
- actieve betrokkenheid van de gemeenschap;
- het volgen en evalueren van de aanpak en de resultaten.
Voorbeeldinterventies
GrowCare
Een voorbeeldinterventie is GrowCare, een lokale aanpak voor inwoners met problemen op meerdere leefgebieden die helpt om stabiliteit, zelfredzaamheid en kansen te vergroten.