Voor een goede, samenhangende aanpak van ongewenste polarisatie en radicalisering zijn kennis en vaardigheden, netwerken en samenwerking nodig. Door het vergroten van kennis en vaardigheden herkennen professionals signalen van radicalisering en ongewenste polarisatie eerder. Door samen te werken binnen netwerken kunnen partners ontwikkelingen en eventuele zorgen op tijd delen en samen bespreken. Bij concrete signalen van radicalisering zorgt casusoverleg voor een gerichte aanpak.
Samen vormen deze elementen randvoorwaarden voor een werkende aanpak. Alle partners spelen hierin een rol:
- gemeenten en beleidsmakers;
- professionals zoals jongerenwerkers, maatschappelijk werkers, docenten, zorgverleners en politie;
- sleutelpersonen in wijken en gemeenschappen.
Houd rekening met
Deskundigheidsbevordering
Trainingen en workshops helpen professionals om meer kennis en vaardigheden te krijgen over ongewenste polarisatie en radicalisering. Dit is belangrijk voor bijvoorbeeld beleidsmedewerkers radicalisering en aandachtsfunctionarissen in zorg, onderwijs, jongerenwerk, politie of sociale wijkteams. In deze rol ben je binnen een organisatie het aanspreekpunt voor alles rondom het thema radicalisering. Houd rekening met de volgende punten.
- Kennis vergroten is belangrijk, ook als er (nog) geen duidelijke signalen zijn van radicalisering of ongewenste polarisatie.
- Professionals moeten weten waar zij zorgen of signalen kunnen melden. Hiervoor is een duidelijke meldstructuur belangrijk.
- Wat een professional moet weten, hangt af van de rol van de professional en de situatie.
Het Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering (ROR) biedt basistrainingen, thematrainingen, vaardigheidstrainingen en trainingen voor specifieke doelgroepen aan.
Samenwerking en netwerken
Een netwerk kan bestaan uit (een mix van) medewerkers van de gemeente, professionals die veel in contact staan met inwoners, organisaties uit de samenleving, of sleutelfiguren. Dit weten we over het goed inzetten van netwerken.
- Samenwerking tussen professionals helpt om kennis te delen en sneller af te stemmen bij signalen
- Een netwerk met sleutelpersonen helpt om professionals en gemeenschappen met elkaar te verbinden. Zo’n netwerk kan ook meedenken met de gemeente, laten zien wat er speelt en kritische vragen stellen
- Een diverse groep partners geeft een breder beeld van wat er speelt. Dat is essentieel bij de preventie van radicalisering
- Investeren in persoonlijke contacten zorgt voor meer betrokkenheid.
- Bijeenkomsten helpen om elkaar te leren kennen en vertrouwen op te bouwen
- Als deelnemers zich gelijkwaardig en veilig voelen, kunnen zij goed meedoen en er zelf ook iets aan hebben
- Geef deelnemers ruimte om mee te denken over het programma en de thema’s. Dan zijn zij vaak meer gemotiveerd om mee te doen
Meer informatie over netwerken staat in deze documenten: Handreiking: Hoe om te gaan met netwerken als samenwerkingspartner, Handreiking: Samenwerken met gemeenschappen via een netwerk van sleutelpersonen, en de informatie van de NCTV over lokale netwerken.
Multidisciplinair casusoverleg
In een persoonsgerichte aanpak overleggen professionals uit verschillende vakgebieden wat hun gezamenlijke beeld is en bepalen zij samen welke aanpak nodig is.
Meer informatie over de persoonsgerichte aanpak (PGA) en casusoverleggen lees je op de website van de NCTV.
Voorbeeldinterventies
Utrecht Zijn We Samen
Een voorbeeldinterventie is Utrecht Zijn We Samen, een gemeentelijke samenhangende aanpak die zich richt op het voorkomen van polarisatie, radicalisering en extremisme door verbinding en samenwerking in de stad te versterken.
Bondgenotenaanpak
Een voorbeeldinterventie is de Bondgenotenaanpak, een aanpak die gemeenten, politie, maatschappelijke initiatieven en betrokken bewoners samenbrengt. In meerdere bijeenkomsten per jaar komen zij bijeen om onderwerpen te bespreken die spelen. Het versterkt maatschappelijke betrokkenheid, informele ontmoetingen, sociale cohesie en inclusie.