De doelgroep bestaat uit families of individuele familieleden die zich zorgen maken over mogelijke radicalisering van een jongere, of die te maken hebben met daadwerkelijke radicalisering binnen het gezin of de familie.
Drie typen interventies
Om gezinnen met familieleden die radicaliseren te ondersteunen, kun je inzetten op drie typen interventies.
Hulplijnen bij radicalisering bieden informatie, advies en ondersteuning aan ouders, betrokkenen en (jeugd)professionals met vragen of zorgen over radicalisering. Ook verlagen zij de drempel om formele hulp in te schakelen, omdat de hulp zo vanuit huis of een andere gewenste plek beschikbaar is.
Wat dit type interventie effectief maakt
Hulplijnen kunnen de drempel verlagen voor ouders, betrokkenen en (jeugd)professionals om zorgen te bespreken en advies in te winnen. Om ondersteuning via de hulplijn goed te laten werken, zijn een aantal randvoorwaarden nodig. De hulplijn moet:
- goed toegankelijk en bereikbaar zijn;
- privacy en vertrouwelijkheid waarborgen, bijvoorbeeld door anoniem vragen en zorgen te bespreken;
- aansluiten bij verschillende doelgroepen, zoals ouders, docenten en (jeugd)professionals;
- deskundige en communicatief vaardige medewerkers hebben;
- toegang hebben tot een netwerk van samenwerkingspartners voor advies en doorverwijzing.
Houd rekening met
Er zijn op dit moment nog geen evaluaties uit wetenschappelijk onderzoek die ondersteunen waarom dit type interventie werkt. In de praktijk weten we dat deze interventie de kennis, weerbaarheid en het zelfvertrouwen van ouders, betrokkenen en professionals vergroot. Daarnaast kan de interventie bijdragen aan vroegsignalering en het voorkomen van verdere radicalisering.
Voorbeeldinterventie
Het Landelijk Steunpunt Extremisme (LSE)
Het Landelijk Steunpunt Extremisme (LSE) biedt hulp en advies aan burgers en professionals in de omgang met radicalisering en extremisme. Voor algemene of specifieke vragen over (mogelijke) radicalisering kan contact worden opgenomen met het LSE via www.hetlse.nl, telefonisch via 088 - 20 80 080 of via www.chatmetlse.nl.
Familieondersteuning helpt families die te maken hebben met een familielid dat radicaliseert. De ondersteuning geeft advies en begeleiding en helpt familieleden om hier op een goede manier mee om te gaan. Zo kan familieondersteuning helpen om verdere radicalisering te voorkomen.
Wat dit type interventie effectief maakt
Familieondersteuning is effectief wanneer er aandacht is voor:
- maatwerkbegeleiding door gespecialiseerde professionals;
- lotgenotencontact voor herkenning en emotionele steun;
- een netwerkgerichte aanpak die gezinnen in contact brengt met lokale hulpinstanties en professionals.
Deze aanpak draagt bij aan sociale cohesie en versterking van de weerbaarheid van gezinnen.
Houd rekening met
Familieondersteuning helpt gezinnen om sterker te staan en beter met elkaar verbonden te zijn. Uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat familieondersteuning werkt wanneer er sprake is van:
- één centraal aanspreekpunt voor de familie;
- een sterk netwerk met andere hulpverleningsinstanties;
- aandacht voor beschermende factoren zoals een veilige thuissituatie en positieve opvoeding;
- inzet van lotgenotencontact;
- voldoende expertise binnen een multidisciplinair team.
Daarnaast is het belangrijk dat familieondersteuners voldoende tijd nemen om een vertrouwensband op te bouwen en goede relaties onderhouden met samenwerkingspartners en instanties.
Voorbeeldinterventie
Familieondersteuning van het Landelijk Steunpunt Extremisme (LSE)
Een voorbeeldinterventie is Familieondersteuning van het LSE. Deze ondersteuning helpt familieleden die zich zorgen maken over de mogelijke radicalisering of het extremistische gedrag van een naaste. Op de website van het LSE is meer informatie te vinden over de ondersteuning die zij bieden voor het omgaan met mensen die (mogelijk) geradicaliseerd zijn en hun omgeving.
Lotgenotenondersteuning bestaat uit groepsbijeenkomsten voor familieleden van geradicaliseerde personen. Het ondersteunt mensen bij het omgaan met hun situatie en de emoties die daarbij komen kijken. Bij lotgenotenondersteuning ligt de nadruk op contact tussen verschillende families.
Wat dit type interventie effectief maakt
Lotgenotenondersteuning vindt plaats in groepsverband en is effectief wanneer er aandacht is voor:
- het delen van ervaringen;
- wederzijdse steun;
- het verminderen van gevoelens van isolement;
- het versterken van veerkracht en emotionele verwerking.
Houd rekening met
Kennisdeling en herkenning binnen de groep kunnen een belangrijke opstap vormen naar verdere emotionele ondersteuning. Voor effectieve lotgenotenondersteuning zijn onder meer de volgende voorwaarden belangrijk:
- zorgvuldige selectie en matching van deelnemers;
- groepen met deelnemers in vergelijkbare situaties;
- maatwerk en aandacht voor de behoeften van deelnemers;
- een veilige en vertrouwde sfeer waarin deelnemers ervaringen durven te delen;
- deskundige groepsbegeleiding.