Op dinsdag 9 juni 2026 organiseerden de Expertise-Unit Sociale Stabiliteit (ESS) en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) de webinar ‘Tegengaan van online beïnvloeding en ronselen’. Op deze pagina delen we de lessen van de vier deskundigen en kijk je het webinar terug.
Jacqueline Kleijer (mediapedagoog en zorgethicus), Joran de Jong (criminoloog bij Partner in Crime), Jennifer van den Broek (criminoloog bij Crimication) en Mert Mutlu (bestuurder bij online expertisebureau TrendSein) delen inzichten in hoe online beïnvloeding en ronseling plaatsvinden, welke signalen hierop wijzen en wat je als professional binnen het onderwijs en jongerenwerk kunt doen om te helpen.
Les 1: Online en offline kwetsbaarheid gaan samen op
Een belangrijke boodschap? Online en offline kwetsbaarheid gaan vaak hand in hand. Jongeren die offline kwetsbaar zijn, lopen ook online meer risico om beïnvloed of geronseld te worden. Vooral jongeren tussen de 11 en 15 jaar zijn gevoelig voor groepsdruk. Ze hebben het vermogen (nog) niet om online risico’s goed in te schatten. Ze komen daarom snel in situaties terecht die ze vooraf niet konden overzien.
Les 2: Alle (onderwijs)professionals spelen een belangrijke rol in het herkennen van signalen
Het gaat om een bredere groep dan docenten en jongerenwerkers; ook conciërges en andere medewerkers kunnen veranderingen in gedrag opmerken. Het delen van signalen en observaties met collega's is essentieel om een volledig beeld te krijgen en tijdig te kunnen handelen.
Les 3: Luister goed
Als professional om een jongere heen, leer je het meeste door goed naar jongeren te luisteren. Begrijp je bepaalde woorden, afkortingen of verwijzingen niet? Vraag door. Onbekende termen kunnen een signaal zijn van ontwikkelingen of risico’s die buiten je eigen referentiekader liggen. Nieuwsgierigheid helpt om de leefwereld van jongeren beter te begrijpen en signalen eerder te herkennen.
Les 4: Gebruik het ezelsbruggetje LLL
LLL staat voor Lui, Leergierig en Leg het kind voorop. Neem je onderbuikgevoel serieus en ga het gesprek aan vanuit nieuwsgierigheid en betrokkenheid. Je mag een ‘luie’ luisteraar zijn: luisteren zonder te oordelen. Wees leergierig: stel open vragen. Leg het kind voorop: toon oprechte interesse in zijn leefwereld.
Les 5: Betrek online platforms bij je werk
De online leefwereld is een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven van jongeren. Daarom is het belangrijk dat je als professional de trends, platforms en online omgangsvormen begrijpt. Het helpt om zelf een account te hebben op online platforms. Zo kun je signalen snel herkennen en sluit je in gesprekken aan bij de belevingswereld van jongeren.
Les 6: Scholen: maak beleid
De professionals adviseren scholen kritisch te kijken naar hun beleid rondom sociale media. Zijn er duidelijke protocollen? Zijn deze actueel en makkelijk vindbaar? En weten leerlingen en medewerkers waar zij terecht kunnen met zorgen of vragen? Maak duidelijk waar leerlingen terecht kunnen voor hulp en herhaal deze informatie regelmatig.
Meer informatie
Radicalisering van jongeren
- Bekijk ook ons webinar Omgaan met extreme uitspraken van jongeren
- Lees de pagina van Het Nederlands Jeugdinstituut over Radicalisering
- Levvel Up een fysieke tool: Jongline: zicht op de online leefwereld van jongeren
- Beluister de podcast over Criminaliteit en onderwijs