Steeds meer regio’s investeren in kennis en samenwerking rond radicalisering en extremisme. Logisch, want professionals in zorg, onderwijs, veiligheid en het sociaal domein staan dicht bij jongeren en gezinnen. Daardoor kunnen zij vroeg signalen oppikken. In Zeeland pakken ze dat sinds 2024 samen aan.
De Zeeuwse werkgroep preventie radicalisering en extremisme organiseert daar bijeenkomsten met de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Na Oost-Groningen was Zeeland de tweede regio waarin deze samenwerking vorm kreeg. Inmiddels volgen Twente en Flevoland, met ondersteuning van ESS en financiering vanuit de NCTV.
Samen tegen radicalisering en extremisme
Tijdens de regionale bijeenkomsten vergroten professionals hun kennis, bewustzijn en handelingsvermogen. In juni 2025 kwamen medewerkers uit onderwijs, zorg, jongerenwerk, gemeenten en veiligheid samen in Middelburg voor een netwerkdag . Ze verdiepten zich in online radicalisering, anti-institutionele tendensen en het vroeg signaleren van radicalisering bij jongeren. In plenaire sessies en workshops werkten ze aan concrete casussen. In de plenaire toelichting maakten de organisatoren duidelijk wat radicalisering inhoudt: het proces waarin overtuigingen steeds extremer worden en kunnen botsen met democratische waarden.
Wat levert het op?
Uit het sfeerverslag blijkt dat deelnemers nieuwe inzichten opdeden, bijvoorbeeld over de onlinecommunicatie van jongeren en extremistische symboliek. Een juridisch adviseur vertelde dat hij niet wist dat ogenschijnlijk onschuldige beelden een extremistische lading kunnen hebben. Een handhaver uit Middelburg nam die kennis meteen mee naar de briefing op zijn werk.
In casusbesprekingen onderzochten deelnemers hoe subtiel een proces van afglijden kan beginnen. Denk aan jongeren die online erkenning zoeken en zo in contact komen met extremistische groepen. Daarna brachten zij in kaart welke professionals rond kwetsbare jongeren betrokken moeten zijn: school, jongerenwerk, wijkteam, politie en sleutelpersonen uit de buurt. Daarbij benadrukten zij dat effectieve preventie begint met investeren in relaties, juist in vredestijd, wanneer er nog geen crisis is.
Wat valt verder op?
Verschillende deelnemers gaven aan geïnspireerd te zijn geraakt om binnen hun eigen organisatie vervolgacties in te zetten. Een docent wil interne sessies organiseren voor collega's. Anderen pleitten voor meer van dit soort bijeenkomsten in andere regio’s en benadrukken hoe waardevol die zouden zijn. Aan het einde van de dag ontvingen deelnemers kaartjes met vragen over hun ambities voor de komende maanden. Zo stimuleren de organisatoren reflectie en concrete stappen. Daarnaast verstuurt de Zeeuwse werkgroep sinds de bijeenkomsten een periodieke nieuwsflits om kennis en ontwikkelingen binnen het regionale netwerk te blijven delen.
Vooruitblik
In Zeeland werken betrokken partijen nu aan een regionale fenomeenanalyse om gerichter beleid te ontwikkelen. Ook zetten zij trainingen op om de kennis verder te verdiepen. Ondertussen starten Twente en Flevoland met vergelijkbare bijeenkomsten. ESS roept andere regio’s op om te investeren in netwerkvorming rond radicalisering en extremisme.
Wil je hiermee aan de slag, maar weet je niet waar te beginnen? Mail ons via ess@minszw.nl. ESS denkt met je mee.
Meer weten?
Lees het sfeerverslag “Een verhaal vanuit de belevingswereld van deelnemers” van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (juli 2025) of neem contact op met ESS voor ondersteuning en advies.