Werkconferentie Expertise-unit en Sociale Stabiliteit

Op 12 oktober 2015 vond er een werkconferentie van de Expertise-unit en Sociale Stabiliteit plaats. Bekijk hier al het materiaal rondom de netwerkbijeenkomst.

MINISTER ASSCHER: Kent u eigenlijk de serie The Unit?

MANNENSTEM: Ja. Zeker.

Ben jij de enige, Ruben, of zijn er ook anderen die de serie...

MANNENSTEM: Groot fan.

Wie kent het niet?

Oké.

Misschien kennen jullie allemaal die onschuldige behoefte aan ontspanning die iedereen weleens heeft. Dat is het moment waarop je slechte tv gaat kijken.

Voor mij werkt een vliegtuigkaping heel goed.

Meestal zo'n hele ongeloofwaardige vliegtuigkaping.

The Unit is een serie, die in ieder geval op Netflix vertoond wordt die daar aardig in de buurt komt.

Het is een klein clubje, een soort paramilitairen die als de situatie volstrekt hopeloos is, worden ingeschakeld en het dan ook oplossen.

Ideaal. Ze rapporteren direct aan de president.

Hun bestaan wordt ook altijd ontkend.

En alleen al het woord The Unit betekent, nou ja, de oplossing is er bijna.

Dat was eigenlijk mijn toelichting op de unit.

Dames en heren, dank u wel.

GELACH EN GEROEZEMOES

In de echte wereld is het soms iets complexer.

Maar het is wel, weet je qua pretentie als je zegt: We willen een sociaal stabiel land we hebben 17 miljoen inwoners, dus deze 15 mensen gaan daarvoor zorgen.

Dat zegt wel iets over de dadendrang en de ambitie.

Dus ik vind het ook heel mooi dat er een telefoonnummer is.

Maar als iedereen dat zou gaan bellen, loopt het spaak.

Toch geloof ik hier heel erg in omdat ik denk dat we ook in politiek Den Haag en op heel veel onderdelen van het maatschappelijk debat grossieren we in grote oplossingen, korte klappen wetten, verboden en duidelijke maatregelen.

Terwijl zorgen dat de moskee en de gemeente met elkaar in gesprek gaan.

Of dat je weet wat er speelt in de Somalische gemeenschap.

Of zorgen dat de joodse gemeenschap in gesprek raakt met de islamitische gemeenschap.

Of zorgen dat bij de bouw van de moskee misschien een aantal van de fouten niet gemaakt worden zodat er weer nieuwe fouten gemaakt kunnen worden.

Dat is vaak veel minder sexy of opvallend.

En dat laat zich ook niet zo heel erg aansturen vanuit Den Haag of vanuit één centraal punt.

Maar het is ongelooflijk belangrijk.

Want juist sociale stabiliteit, het is iets heel fluïdes, maar als het er niet is dan heb je meteen een verschrikkelijk land.

Er zijn mensen die hier nu op dit moment naartoe vluchten omdat ze leven in een omgeving waar geen enkele stabiliteit is ook geen sociale stabiliteit.

Nederland heeft daar juist altijd heel veel van, is ook onderdeel van onze traditie.

Maar soms dreigen we te verleren hoe je dat doet.

En het is ook niet zo makkelijk.

Als je denkt aan middeleeuwse geneeskunst dan weet je, dat ging met bloedzuigers en eerst het been afhakken en daarna eens kijken wat er aan de hand was.

Dus het ziek zijn was niet prettig maar het beter worden was ook niet zo'n feest.

En intussen weten we veel beter hoe het menselijk lichaam in elkaar zit dat je heel precies moet zijn in diagnostiek dat je tegenwoordig ook met kleine microbots via de bloedbaan medicijnen precies daar kan brengen waar ze hun werk doen zodat je niet de rest van het lichaam weer ziek maakt.

En zo moet die unit ook een beetje werken.

In de haarvaten van de samenleving, niet in de weg lopen vooral mensen ook in staat stellen zelf zich af te vragen: wie heb ik nu nodig?

Maar wel eropaf.

Dus wel echt in de buitenwereld wel met de telefoonnummers van iedereen waar het om gaat in de klapper.

En ook niet uit hobbyisme, maar goed bijhouden wat je doet zorgen dat je de wetenschap daarbij laat meekijken en dat je leert van de ervaring.

De grap van nieuwe fouten bij het maken van de moskee is helaas niet echt een grap.

We moeten beter worden in het omgaan met spanning in de samenleving die er nu eenmaal is.

Het is niet alleen de spanning rond radicalisering en angst voor de islam er is nog wel meer spanning.

Het gaat ook om andere punten waar dat te veel dreigt te worden waar de extremen van rechts en van links dreigen de stabiliteit aan te tasten.

Of nu, waar op heel veel plaatsen lokale bestuurders worstelen met de vraag hoe gaan wij om met de opvang van vluchtelingen?

En wat betekent dat? En hoe zorg je dat mensen zich gehoord weten zonder dat alleen de luidste schreeuwer gehoord wordt?

Daarvoor is de unit.

En ik vind het heel belangrijk dat de mensen die dat doen kennis hebben en expertise, maar ook empathie en lef.

Empathie omdat je je per definitie in een ander moet kunnen verplaatsen om te begrijpen waarom er spanning ontstaat en waarom mensen ongerust of heel kwaad worden.

En lef omdat tegen de tijd dat je beleidsmatig alle risico's hebt afgedekt je al te laat bent.

Je moet ook soms ernaartoe, gaan bellen en handelen.

En de belofte die zij van mij krijgen is dat ik dat verdedig en steun en achter die mensen ga staan.

En het verzoek dat ik u wil doen, is om mee te helpen omdat uiteindelijk is er natuurlijk veel meer nodig dan die paar mensen die dan nu dat taakje hebben.

Ik denk dat we met elkaar in dit land een enorm belang hebben bij een stevig weerwoord tegen al het extremisme ook een stevig antwoord tegen al het apocalyps-me mensen die zeggen van: Ja, we zitten er nu zo bij en dan gaat ons land ten onder.

Ik denk dat dat een weerwoord verdient niet alleen in woorden, maar vooral ook in daden in laten zien dat we wel op elkaar durven af te stappen en dat we ook in dit land, met al het goede hier in staat zijn om de vrede te bewaren.

Dat gaat niet vanzelf, daar zul je elkaar voor moeten opzoeken.

Dan moet je soms nieuwe wegen bewandelen.

Je moet dus nadenken over hoe je een brief stuurt aan de ouders.

Maar daarbij elkaar helpen vind ik heel belangrijk.

Daar zijn we ook mee begonnen.

Er is een inventarisatie gedaan bij 49 gemeenten hoe men daar bijvoorbeeld met radicalisering omgaat.

Dan krijg je een beeld met een deel van de gemeenten die daar al ver mee zijn maar een ander deel dat echt behoefte heeft aan hulp.

Dan kunnen we dat gaan organiseren.

Het trainen van docenten, maar ook van de directeuren en de intern begeleiders op scholen, ongelooflijk belangrijk.

En ook hier, de eerste reflex is dan toch een programma waarbij scholen die dat willen, hulp kunnen inroepen. Dat is prachtig.

Maar het tweede punt moet wel zijn: kijk nou in welke buurten je ziet dat het moeilijk gaat en ga dan ook nog iets actiever die gemeenten en die scholen benaderen met de vraag: weet je zeker dat je het redt?

Je hebt altijd een risico anders dat aan die programma's die scholen meedoen die verder geen problemen meer hadden.

Terwijl het ook vaak scholen zijn die al tot aan de lippen staan met de problemen met zorg, schuldproblematiek, gedragsproblemen.

En die eigenlijk heel erg behoefte zouden hebben aan een beetje begeleiding en training. Die moeten we dan wat actiever benaderen.

Dus mijn droom is dat het inderdaad zoals in de serie The Unit maar ook een beetje zoals de moderne medische wetenschap dat het niet alleen is omdat iemand denkt: nu bel ik de unit.

Maar dat we in staat zijn elkaar daarin te helpen.

Dat we in staat zijn de werkwijze, organiseer dat mensen elkaar spreken neem de spanning weg, probeer er iets eerder bij te zijn dan als het al een groot schandaal is in de kranten dat we dat kunnen verbreiden.

En dat we op die manier het cement van de samenleving of de ruggengraat van de samenleving weer kunnen versterken.

Want uiteindelijk zullen we altijd ook incidenten overhouden en conflicten en grote problemen.

Maar de weerbaarheid van niet alleen de jongeren maar de weerbaarheid van de samenleving die kun je versterken door aan sociale stabiliteit te werken.

Dus daarom vind ik het mooi om hier vandaag stil te staan bij de unit als een nieuw instrument, als een nieuw clubje maar nog belangrijker vind ik het erbij stil te staan dat u hier bent en dat u daar allemaal een rol in kunt spelen en er allemaal baat bij kunt hebben. Dank u wel.

APPLAUS

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijksoverheid. Het beeld wordt blauw met wit. Beeldtekst: Dit is een productie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Copyright 2015.)

Nieuws- en persberichten