Het verhaal van Chantal (43), moeder van Justin (16)

Onze oudste zoon, Justin, had tot zijn vijftiende een heel gemixt groepje vrienden: drie blonde jongens, twee donkere kereltjes en een Aziatische jongen. Toen gebeurde er iets naars –ik weet niet precies wat- waardoor hij van de ene dag op de andere alleen nog optrok met de autochtone jongens.

Ze begonnen zich opvallend hetzelfde te kleden en een van de jongens werd van school getrapt omdat hij een spreekbeurt had gehouden waarin hij de Holocaust ontkende. Van de zus van een van die jongens –die in de klas van onze dochter zit- hoorden we dat ze zich steeds meer begonnen af te zonderen en eigenlijk alleen nog contact hadden met een beetje akelige jongens via internet.

De tussenkomst

Ik heb mijn zoon apart genomen en hem gevraagd waar hij mee bezig was. 'Dat gaat jouw geen bal aan' was het antwoord en hij rende de trap op, zijn kamer in. Ik ben hem achterna gegaan en heb hem voor een gesloten deur gezegd dat ik gewoon heel benieuwd was naar de dingen die hem bezig hielden. En dat hij vast wel zo trots was op wat hij deed dat hij het aan zijn moeder zou willen tonen.

Schoorvoetend liet hij me binnen in zijn kamer en mijn oog viel meteen op een stickervel met symbolen uit Nazi-Duitsland. Ik probeerde kalm te blijven en vroeg na enige aarzeling wat die symbolen betekenden. Omslachtig legde hij me uit dat het om broederschap en solidariteit ging en over manieren om het volk sterker te maken. 'Het is gewoon een beetje een extreme manier om aandacht te vragen voor het probleem van de vreemdelingen, ma.' Ik fronste de wenkbrauwen. 'Als je ziet hoe Nederland onder de voet gelopen wordt en hoe ik dat zelf ook heb meegemaakt, is het eigenlijk extreem normaal dat ik zo ben gaan denken.'

Ik vroeg hem hoe hij dat zelf ook had meegemaakt dan. Het bleef stil. Ik vroeg het hem nog eens. Hij wilde wegrennen en toen hield ik hem tegen en drukte hem tegen me aan. Hij sputterde dat ik dit niet kon maken en ik zei dat het veel beter was als hij even zijn hart zou luchten. Terwijl mijn hand om zijn arm langzaam grip loste, begon hij te vertellen hoe Bilal, een van de jongens met wie hij eerder optrok en wel eens kattekwaad uithaalde, hem had verraden bij zijn oudere broer. Hoe bedreigd hij zich daarover had gevoeld en wat voor een onderlinge band er gesmeed was tussen de autochtone jongens van het gezelschap.

Ik vroeg hem wanneer dit allemaal had plaatsgevonden. Het bleek ondertussen een half jaar geleden. Ik kon mijzelf wel voor de kop slaan dat ik toen niets in de gaten had. Maar het was juist in de tijd dat het met mijn eigen moeder niet zo goed ging en ik vaak over en weer moest en dus 's avonds van huis was.

Resultaten

Ik heb hem die avond verder met rust gelaten en ben gaan denken over een plan van aanpak. Ik besloot om in elk geval de mensen te bellen die hiervan op de hoogte moesten zijn. Mijn ex-man begreep niet waar ik me druk om maakte: 'Dat gaat wel over, je kent hem toch. Hij was altijd al een apart ventje'. Mijn beste vriendin luisterde aandachtig en kwam met de tip om eens met de school te praten. Ik wilde eigenlijk nog diezelfde avond de ouders van de andere jongens bellen, maar begreep ook dat ik niet overhaast te werk moest gaan. Bovendien had ik geen idee hoe ze precies heetten en om nu via de politie hun adressen te achterhalen, dat ging me wel meteen heel ver.

De rector van de school had wel een half uurtje tijd voor mij. 'Justin is een voorbeeldige leerling. Waren ze maar allemaal zoals hem. Er konden er heel wat een voorbeeld aan nemen.' Ik confronteerde hem met mijn aanwijzingen. Hij trok bleek weg. Ik vertelde hem ook dat op de andere school die vriend van hem van school was getrapt en voegde er in een adem aan toe dat wij er nu nog alles aan konden doen dat het niet zover zou komen.

Tips van Chantal

  • Praat met je kind, ook of juist als die daar geen zin in heeft.
  • Maak duidelijk dat je aan zijn of haar kant staat
  • Besef dat jij zelf de sleutel in handen hebt om de radicalisering te stoppen.