Is er een verband tussen orthodoxie, radicalisme en extremisme?

Radicalisering en orthodoxie

Op basis van een onderzoek in 2010 van het IMES concludeerden onderzoekers dat de gevoeligheid van radicalisme en extremisme stijgt met de mate van orthodoxie.

Maar er is geen één op één relatie tussen orthodoxie en radicalisering: “Iemand die orthodox is, is niet per se radicaal, noch loopt deze persoon de kans automatisch radicaal te worden.” Dit is de belangrijkste conclusie van het onderzoek naar processen van radicalisering onder Amsterdamse moslims, uitgevoerd door het IMES in 2006. Verder is er nauwelijks kwantitatief onderzoek gedaan naar de relatie tussen radicalisering en orthodoxie.

Radicalisering en extremisme

Een proces van radicalisering kan uitmonden in extremisme en zelfs terrorisme. Radicalisering vormt dan dus een voorfase in het proces naar het plegen van geweld. In het overheidsbeleid ten aanzien van terrorisme wordt er gewerkt volgens een zogenaamde brede benadering, waarbij radicalisering daadwerkelijk als een dergelijke voorfase van terrorisme wordt gezien. Het beleid richt zich dan ook op het vroegtijdig signaleren en tegengaan van radicalisering. De overheid probeert hiermee dus preventief te werk te gaan in de strijd tegen terrorisme. Radicalisme staat echter niet gelijk aan extremisme.

Radicale opvattingen gaan niet per definitie samen met de legitimering van geweld, zo stelt bijvoorbeeld Frank Bovenkerk. Mede vanuit deze invalshoek wordt er ook kritiek geuit op de brede aanpak van het anti-radicaliseringsbeleid.