Interventie type 7: interventie gericht op verminderen van ongelijkheden en vergroting van inclusie

Doelgroep(en) en doelstelling(en) 

Binnen deze categorie bestaan verschillende typen interventies, elk gericht op een eigen doelgroep en doelstelling. Een belangrijke categorie richt zich op jongeren in kwetsbare posities, zoals voortijdige schoolverlaters. Interventies in dit domein ondersteunen jongeren bij deelname aan onderwijs, werk of re-integratie en vergroten hun maatschappelijke kansen. Een voorbeeld zijn programma’s tegen schooluitval.

Een andere categorie omvat bredere sociale interventies, zoals een aanpak gericht op het verminderen van marginalisatie, armoede en multiproblematiek binnen gezinnen. Deze interventies hebben vaak als doel om inclusie te versterken en maatschappelijke ongelijkheden te verkleinen. Hoewel de effecten van deze interventies op het gebied van polarisatie en radicalisering vaak moeilijk direct meetbaar zijn, kunnen zij bijdragen aan meer sociale cohesie en het verminderen van maatschappelijke spanningen. Dit door onderliggende oorzaken aan te pakken.

Op welke bouwstenen en factoren richt dit type interventie zich?

Dit type interventie richt zich op het versterken van maatschappelijke inclusie, persoonlijke ontwikkeling en sociale verbondenheid. De nadruk ligt op het vergroten van kansen, het versterken van participatie en het verminderen van factoren die kunnen bijdragen aan uitsluiting en maatschappelijke spanningen.

• Bouwsteen 1: individu. Binnen dit niveau ligt de nadruk op het versterken van persoonlijke ontwikkeling en sociale vaardigheden die bijdragen aan weerbaarheid en maatschappelijke deelname. Deze interventies dragen bij aan een positieve en stabiele identiteitsontwikkeling en versterken sociale cognitie en prosociaal gedrag.

Interventies gericht op inclusie van jongeren in een kwetsbare positie

Deze interventies richten zich op het versterken van ontwikkelkansen, maatschappelijke participatie en sociale verbondenheid van jongeren in een kwetsbare positie. De nadruk ligt op het vergroten van perspectief, weerbaarheid en aansluiting bij school, werk en samenleving.

• Bouwsteen 1: individu. Binnen dit niveau ligt de nadruk op het versterken van persoonlijke vaardigheden en zelfvertrouwen. Deze interventies helpen jongeren bij het ontwikkelen van sociale vaardigheden en versterken hun zelfvertrouwen.
• Bouwsteen 3: dagbesteding. Binnen dit niveau ligt de nadruk op onderwijs, werk en een constructieve invulling van de dag. Deze interventies stimuleren een positieve band met school of werk, versterken school- en werkprestaties en dragen bij aan toekomstgerichtheid en ambitie. Daarnaast ondersteunen zij een constructieve dag- en vrijetijdsbesteding.
• Bouwsteen 4: sociale omgeving. Binnen dit niveau ligt de nadruk op positieve sociale invloeden en ondersteuning vanuit de omgeving. Deze interventies versterken de aanwezigheid en inzet van positieve rolmodellen rondom jongeren.
• Bouwsteen 5: samenleving. Binnen dit niveau ligt de nadruk op maatschappelijke verbondenheid, inclusie en sociale cohesie. Deze interventies dragen bij aan een gevoel van basiszekerheid, versterken de binding met de samenleving en stimuleren positief contact tussen diverse groepen. Daarnaast benadrukken zij gemeenschappelijke identiteiten en gedeelde belangen.

Werkzame elementen binnen dit type interventie

Binnen dit type interventie dragen verschillende werkzame elementen bij aan het versterken van maatschappelijke participatie, sociale verbondenheid en persoonlijke ontwikkeling van jongeren in een kwetsbare positie.

Belangrijke werkzame elementen zijn:

• deelname aan onderwijs en ondersteuning bij de overgang van onderwijs naar werk, waardoor kansen worden vergroot en de kans op radicalisering afneemt; 
• het bevorderen van positieve relaties binnen school, gezin en werk, zodat jongeren zich meer verbonden voelen; 
• een geïntegreerde aanpak waarin verschillende interventies en samenwerkingspartners worden gecombineerd; 
• inzet van positieve rolmodellen en peer support om jongeren te ondersteunen bij constructieve keuzes; 
• ondersteuning bij het ontwikkelen van talenten en capaciteiten, wat bijdraagt aan veerkracht en zelfvertrouwen.

Randvoorwaarden voor uitvoering en werking van dit type interventie

Vanwege de brede aard van deze interventiecategorie zijn algemene randvoorwaarden lastig eenduidig te formuleren. Belangrijke voorwaarden zijn onder andere:

• multidisciplinaire samenwerking; 
• een contextspecifieke en op maat gemaakte aanpak; 
• deskundigheidsbevordering van betrokken professionals; 
• actieve betrokkenheid van de gemeenschap; 
• monitoring en evaluatie van de aanpak en resultaten.

Voorbeelden van interventies zijn GrowCare en programma’s gericht op de inclusie van jongeren in kwetsbare posities.